PPWR — açık adıyla AB Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü (Regulation (EU) 2025/40) — Avrupa Birliği'nin ambalaj konusundaki 30 yıllık direktifini (94/62/EC) yürürlükten kaldıran ve yerine çok daha sert, doğrudan uygulanan bir tüzük koyan düzenlemedir. 12 Ağustos 2026'da, geçiş süresi tanınmadan uygulanmaya başladı ve AB'li alıcılar Türk tedarikçilerinden uygunluk beyanı ile teknik dosya istemeye başladı.
Direktif değil, tüzük — fark neden önemli?
Eski kurallar bir direktifti: her üye ülke kendi yasasına çevirirdi ve ülkeden ülkeye farklılık olurdu. PPWR bir tüzük: tüm üye devletlerde aynı metin, aynı tarihte, doğrudan geçerli. Bu, Türk ihracatçısı için tek bir anlama gelir — "hangi ülkeye satıyorsun"un cevabı kuralları artık değiştirmiyor; yalnızca kayıt ve temsilci gibi idari yükümlülükler ülke bazında kalıyor.
Kimi kapsıyor?
Tüzük, AB pazarına sürülen her ambalajı kapsar — malzemesi, boyutu ve menşei fark etmez. Türkiye'deki muhatapları pratikte üç grup:
- Ambalaj üreticileri: koli, film, torba, dolgu, şişe, kapak… AB'ye giden ürünün ambalajını üreten herkes, zincirin veri kaynağıdır.
- AB'ye ihracat yapan üreticiler: ambalajlı ürünü AB pazarına süren taraf uygunluğu kanıtlamak zorundadır — kanıtı da ambalaj tedarikçisinden ister.
- Hammadde tedarikçileri: Md. 5(5) uyarınca belirli durumlarda talep üzerine kanıt sunmak zorundadır. Ayrıntısı PFAS yazımızda.
"Biz AB'ye satmıyoruz ki" cümlesi bu yüzden koruma sağlamaz: talep AB'li alıcıdan başlar, ihracatçıya, oradan ambalaj üreticisine, oradan hammaddeciye iner.
Bugün zorunlu olan dört madde
PPWR kademeli bir tüzüktür; her şey 2030'da başlamıyor. 12 Ağustos 2026'dan beri aranan dört yükümlülük şunlar:
- Ağır metal limiti — Md. 5(4): kurşun, kadmiyum, cıva ve altı değerlikli kromun toplamı 100 mg/kg'ı aşamaz; kanıt teknik dosyada bulunur.
- Gıda temaslı ambalajda PFAS yasağı — Md. 5(5): 25 ppb / 250 ppb / 50 ppm limitleri.
- Üretici kaydı — Md. 44: ambalajın ilk kez piyasaya sürüldüğü her üye devlette ayrı kayıt. Tek bir AB kaydı yoktur.
- EPR ve yetkili temsilci — Md. 45: Türkiye üçüncü ülke olduğundan pratikte satılan her ülkede temsilci gerekir; kayıt numarası olmayan satıcıyı pazaryerleri listeleyemez (Md. 45(4)). Ayrıntı: EPR kaydı ve yetkili temsilci rehberi.
2028 ve 2030'da ne değişiyor?
2028: uyumlaştırılmış malzeme bileşimi etiketi zorunlu hale gelir (12 Ağustos 2028, Md. 12); ayrıca geri dönüştürülebilirlik notlarının (A/B/C) tasarım kriterleri 1 Ocak 2028'e kadar yayımlanır — bugün size kesin bir A/B/C notu vaat eden varsa temkinli olun, metodoloji henüz yok.
2030: büyük eşik. Geri dönüştürülebilirlik notu zorunlu, plastik ambalajda asgari geri dönüştürülmüş içerik oranları (%10–35, kategoriye göre) ve %50 boş hacim tavanı devreye girer. 2038'de C notu piyasadan çıkar; 2040'ta içerik eşikleri %25–65'e yükselir.
Sertifika mı gerekiyor?
Hayır — ve bu, tüzüğün en çok yanlış anlaşılan tarafı. PPWR genel ambalajlar için Ek VII, Modül A — iç üretim kontrolü usulünü öngörür: üretici uygunluğu kendi sorumluluğunda beyan eder, onaylanmış kuruluş onayı gerekmez. İhtiyacınız olan şey bir belgelendirme denetimi değil, doğru kurulmuş bir teknik dosya ve onun çıktısı olan imzalanabilir bir uygunluk beyanıdır. Beyanın arkasındaki dosya eksikse sorumluluk üreticide kalır.
Sık sorulanlar
PPWR ne zaman yürürlüğe girdi?
Tüzük 11 Şubat 2025'te yürürlüğe girdi; uygulama tarihi 12 Ağustos 2026'dır ve geçiş süresi tanınmamıştır (Md. 71).
PPWR için sertifika almam gerekiyor mu?
Hayır. Genel ambalajlar Ek VII Modül A (iç üretim kontrolü) usulüne tabidir; üretici uygunluğu kendi sorumluluğunda beyan eder, onaylanmış kuruluş onayı gerekmez. Gereken şey doğru kurulmuş bir teknik dosya ve uygunluk beyanıdır.
Türkiye'den AB'ye satmayan ambalaj üreticisi de kapsamda mı?
Dolaylı olarak evet: AB'li alıcı, ambalajlı ürünü piyasaya süren müşterinizden kanıt ister; müşteriniz de ambalajı ürettiğiniz için sizden ister. Talep zincirle aşağı iner.
Durumunuzu 15 dakikada konuşalım
AB'li müşterinizden gelen talep yazısını iletin; hangi maddelerin kapsamınıza girdiğini net söyleyelim. Önce kendiniz görmek isterseniz: 13 soruluk ücretsiz Hazırlık Testi, kayıt istemez.